1567 sayılı Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanun’un (1567 sayılı Kanun) 3üncü maddesinin beşinci fıkrasında ‘Bu Kanuna dayanılarak çıkarılan karar, yönetmelik ve tebliğler ile diğer genel ve düzenleyici işlemler uyarınca faaliyet izni veya yetki belgesi alınması zorunlu olan konularda, gerekli izin veya belgeyi almaksızın yetkisiz faaliyette bulunanlar, elli bin Türk lirasından iki yüz elli bin Türk lirasına kadar idari para cezası ile cezalandırılır ve yetkisiz faaliyetin gerçekleştirildiği iş yerindeki tüm faaliyetler bir ay süreyle durdurulur. Yetkisiz faaliyetin idari para cezasına ilişkin yaptırım kararının kesinleştiği tarihi izleyen beş yıl içinde tekerrürü halinde idari para cezası üst sınırdan uygulanır. Yetkisiz faaliyette bulunanların ilan ve reklamlarından veya yaptıkları işin mahiyetinden söz konusu iş yerini, sadece faaliyet izni veya yetki verilmesi gereken faaliyet konularında iştigal etmek maksadıyla veya işlettikleri anlaşılıyorsa söz konusu işyerindeki tüm faaliyetler sürekli olarak durdurulur ve idari para cezası üst sınırdan uygulanır. Bu fıkra hükümlerinin uygulanmasında dokuzuncu fıkra hükmü dikkate alınmaz. Durdurma işlemleri Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın talebi üzerine valiliklerce yerine getirilir.’ hükmünün yer aldığı ifade edilmiştir.
Bu kapsamda, Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından 1567 sayılı Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanun kapsamında, yetkisiz döviz alım satım faaliyeti yürüten kişiler hakkında iş yerlerinin faaliyetlerinin geçici veya sürekli durdurulması ve ilgili Cumhuriyet Başsavcılıkları tarafından idari para cezası uygulanması (2026 yılı için alt sınır 719.030TL, üst sınır 3.595.298TL) şeklinde iki yaptırımın birlikte uygulandığı belirtilmiştir.
Söz konusu yaptırımların Kanun’da yürürlüğe girdiği 2018 yılından bu yana toplam 859 iş yerinin faaliyetinin geçici veya sürekli olarak durdurulduğu; ilgili kişiler hakkında idari para cezası uygulanması amacıyla Cumhuriyet Başsavcılıklarına bildirimde bulunulduğu belirtilerek, son iki yıl itibariyle ise, 2024 yılında 193 iş yeri, 2025 yılında 147 iş yerinin faaliyetlerinin geçici/sürekli durdurulduğunun yine söz konusu kişiler için idari para cezasının uygulanması hakkında ilgili Cumhuriyet Başsavcılıklarına bildirimde bulunulduğu bildirilmiştir.
Diğer taraftan, yetkisiz döviz alım satımı faaliyetinde bulunduğu tespit edilen işyerlerinin oransal olarak büyük bir kısmının kuyum işletmeleri olduğunun anlaşıldığı, kuyum işletmeleri tarafından konuya ilişkin belirli bir farkındalık düzeyinin oluştuğu bilinmekle birlikte yetkisiz faaliyetin tespiti halinde uygulanan idari yaptırımlar konusunda işletmelerin birçoğunun tam bilgiye sahip olmadığı ve yasağın kapsamı hakkında detaylı bilgi sahibi olunmadığının görülebildiği belirtilmiştir.
Bu kapsamda hem sektörde kambiyo mevzuatına uyum düzeyinin arttırılması hem de idari yaptırımlara maruz kalınmaması için anılan işletmelere yetkisiz döviz alım satımı hususunda gerekli bilgilendirmenin yapılmasının uygun ve faydalı olacağını düşünüldüğü bildirilmiştir.
Bu çerçevede;
- Kuyumcuların fiziksel olarak ya da banka hesapları üzerinden müşterilerine yapmış olduğu her türlü doğrudan döviz alım satımının yetkisiz faaliyet kapsamında olduğu tanıdık kişilere yapılması, tek seferlik yapılması gibi açıklamaların istisna oluşturmadığı,
- Herhangi bir dilde döviz alım satımı faaliyetini ifade eden, bu faaliyeti ima eden veya kamuoyunda bu yönde bir algı oluşturabilecek ”change”, ”Exchange”, ”döviz” vb. ibareler ile her türlü yazılı veya görsel ifade kullanımının yetkisiz döviz alım satımı açısından kamuoyuna açık bir ilan niteliğinde olduğundan yetkisiz faaliyet kapsamında delil olarak değerlendiği,
- Döviz kurlarını gösteren pano, tabela, afiş, ekran, dijital gösterge vb. mahiyetteki her türlü araç, gereç ve dokümanın yetkisiz faaliyete ilişkin yapılan değerlendirmede delil olarak dikkate alındığı,
- Döviz alım satımına işaret eden veya bu faaliyeti çağrıştıran her türlü döviz sembolü, işaret, logo ve benzeri görsel unsurların yetkisiz faaliyete ilişkin yapılan değerlendirmede delil olarak dikkate alındığı,
Bildirilmiştir.
Sonuç olarak, yetkisiz döviz alım satım faaliyeti tespiti halinde, Kanun hükmü uyarınca işyerlerinin faaliyetlerinin geçici veya sürekli olarak durdurulduğu, ayrıca 2026 yılı için alt sınırı 719.030 TL, üst sınırı 3.595.198 TL olarak belirlenen idari para cezasının uygulanmasını teminen ilgili Cumhuriyet Başsavcılıklarına bildirimde bulunduğu belirtilmiştir.
Bilgilerinizi ve cezai müeyyide ile karşı karşıya kalmamanız için önemle duyurulur.